مەبلەغ سېلىش ئارقىلىق پۇقرالىق قانۇندا تەرتىپكە سېلىنغان، قائىدىلىرى ئېنىق يولدۇر. بۇ يولدىكى مەسىلە كۆپىنچە يولنىڭ ئۆزىدە ئەمەس، ئۇنى چۈشەندۈرگۈچىلەردە چىقىدۇ. باشلاشتىن بۇرۇن بىرقانچە نەرسىگە قاراش كېيىنكى زىيانلارنىڭ كۆپىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ.
باشلاشتىن بۇرۇن 3 نەرسە
- شەرتلەرنى رەسمىي مەنبەدىن ئوقۇڭ. مەبلەغنىڭ تۈرى، مىقدارى ۋە قانچىلىك ۋاقىت ساقلىنىشى قانۇن-نىزامدا بەلگىلىنىدۇ ھەمدە ئۆزگىرىشى مۇمكىن. «كاپالەت» ياكى «ئېنىق نەتىجە» دېگەنلەرنىڭ ھەممىسى خاتا دەيدۇ: مەبلەغ سېلىش پۇقرالىقنى ئاپتوماتىك ئېلىپ كەلمەيدۇ، ئىلتىماس ئايرىم باھالىنىدۇ.
- پۇلنى كىمگە ۋە قەيەرگە تۆلەيدىغانلىقىڭىزغا قاراڭ. مۈلۈك ھۆججىتى (تاپۇ) سىزنىڭ نامىڭىزغا تەييارلىنىۋاتامدۇ؟ تۆلەم بېتىمنىڭ تەرىپى بولغان ئورگانغا ياكى سىزنىڭ نامىڭىزغا ئېچىلغان ھېساباتقا كېتىۋاتامدۇ؟ بىر كىشىنىڭ شەخسىي ھېساباتىغا ياكى نەق پۇل تۆلەنگەن پۇلنى قايتۇرۇۋېلىش تەسكە توختايدۇ. ھەر بىر تۆلەمنىڭ تالونى ۋە ھۆججىتىنى ساقلاڭ.
- ھوقۇقنى يازما شەكىلدە بېرىڭ ۋە كىمگە بېرىۋاتقانلىقىڭىزنى تەكشۈرۈڭ. ۋەكالەتنامە نوتارىئۇستا، چۈشىنىدىغان تىلىڭىزدا (قەسەم قىلغان تەرجىمان بىلەن) تۈزۈلىدۇ ھەمدە ۋەكىلنىڭ كىملىكى ۋە ھوقۇقى يېزىلىدۇ. ئادۋوكاتلىق سالاھىيىتىنى ئادۋوكاتلار ھەيئىتىنىڭ خاتىرىلىرىدىن تەكشۈرگىلى بولىدۇ.
كىم نېمە قىلالايدۇ؟
باشقا بىرىنىڭ نامىدا رەسمىي ئورگانلاردا قانۇنىي ئىشلارنى بېجىرىش ۋە بۇنىڭ ئۈچۈن ۋەكالەتنامە ئېلىش ئادۋوكاتلىق كەسپىنىڭ دائىرىسىگە كىرىدۇ. ئۆزىنى ۋاسىتىچى، مەسلىھەتچى ياكى ئىش بېجىرگۈچى دەپ تونۇشتۇرغانلارنىڭ بۇ مەسىلىدە سىزنى ۋەكىللىك قىلىش ھوقۇقى يوق؛ ئۇلار ئىشنى ئۆزى بېجىرەلمەيدۇ، ئەڭ كۆپ بولغاندا سىزنى يول كۆرسىتىپ بېرەلەيدۇ. شۇڭا ۋەكالەتنامە بېرىشتىن بۇرۇن قارشىڭىزدىكى كىشىنىڭ ئادۋوكات ئىكەنلىكىنى تەكشۈرۈڭ.
جەريان تەخمىنەن قانداق ئۆتىدۇ؟
مەبلەغ سېلىشنىڭ ئەمەلگە ئېشىشى، ئاندىن ئۇنىڭ شەرتلەرگە ماس كېلىدىغانلىقىنى ھۆججەتلەشتۈرۈش، پۇقرالىققا ئىلتىماس قىلىش ۋە ئىلتىماسنىڭ باھالىنىشى. ھەر بىر باسقۇچنىڭ ئۆز ھۆججەتلىرى بار. ئېرى-ئايالى ۋە 18 ياشقا توشمىغان بالىلار ئوخشاش ئىلتىماسقا كىرگۈزۈلۈشى مۇمكىن.
ئالاھىدە ئەھۋاللار
- ئىلگىرى بىرەر كىشىگە پۇل بەرگەن بولسىڭىز ۋە ئىش ماڭمىغان بولسا، تالونلارنى، ئۇچۇرلارنى ۋە شەرتنامىنى ساقلاڭ. بۇ ئايرىم قانۇنىي يول بولۇپ، ھۆججەتلەر بىلەن كۈچىيىدۇ.
- ئىلگىرى ئىلتىماس قىلىنغان ياكى رەت قىلىنغان بولسا، رەت قارارى ۋە چېسلاسىنى خاتىرىلەپ قويۇڭ.
- ئۆتمۈشتە ئىقامەت ئىجازىتى، كىرىش چەكلىمىسى ياكى چىقىرىۋېتىلگەنلىك خاتىرىسى بولسا، بۇنى باشتىن ئېيتىڭ؛ ئۇ ئىلتىماسقا تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن.
- كۆچمەس مۈلۈك ئارقىلىق ماڭىدىغان بولسىڭىز، باھالاش دوكلاتى ۋە مۈلۈك ھۆججىتىدىكى بەلگىنى ئۆز كۆزىڭىز بىلەن كۆرۈڭ.
- باھالاش ھەقىقىي قىممەتنى ئەكس ئەتتۈرۈشى كېرەك. ئاشۇرۇۋېتىلگەن باھالاش ياكى ھەقىقىي بولمىغان بېتىملەر ئارقىلىق ئېلىنغان پۇقرالىق كېيىن ئەمەلدىن قالدۇرۇلۇشى مۇمكىن.
ھەر بىر ئىش ئوخشىمايدۇ.
بۇ تېكىست ئومۇمىي ئۇچۇر بولۇپ، قانۇنىي مەسلىھەت ئەمەس.