Bu kararı bir günde vermediniz. Belki aylarca, belki yıllarca düşündünüz. Geceleri uyuyamadınız, sabahları hiçbir şey olmamış gibi kalktınız, çocuklara, işe, eve yetişirken içinizdeki yükü kimseye göstermediniz. Şimdi bu satırları okuyorsanız, o yük artık taşınamaz hale gelmiş demektir.
Önce şunu söyleyelim: Yorulmak suç değil. Susmaktan vazgeçmek de suç değil. Korkmanız zayıf olduğunuz anlamına gelmez; çok şey düşündüğünüzü, çok şey verdiğinizi, hâlâ kimseyi kırmak istemediğinizi gösterir.
Bu yolda pek çok kadın aynı şeyleri hissediyor: suçluluk, utanç, "ya yanılıyorsam", "ya pişman olursam", "ya yalnız kalırsam". Bu duygular karar yanlış olduğu için değil, karar büyük olduğu için gelir. Büyük bir kararın korkusu olur. Korku, kararın yanlış olduğunu değil, ağırlığını gösterir.
Bilmeniz iyi olan şeyler
- Çocuklar, huzurlu bir anneyle büyür. Gergin, korkmuş ya da susmuş bir ev, çocukların göremediği ama hissettiği bir yük olabilir. Kendinizi toparlamak, onlara da iyi gelir.
- Boşanmış olmak bir eksiklik değildir. Yıllarca herkesin yüküyle ilgilendiniz; kendinize de bir hayat hakkınız var. Karar da sonrası da size aittir.
- Başkalarının sözü sizin gecenizi kısaltmaz. Aile ve çevre çoğu zaman zamanla alışır. Sessizce aynı yolu yürümüş çok kadın vardır; yalnız görünmek, yalnız olmak demek değildir.
- Boşanmak, çocuğunuzun annesi olmanızı değiştirmez. O bağ hiçbir kararla kopmaz. Çocuğa ilişkin kararlar çocuğun yararına göre verilir; boşanma kararı almış olmak sizin aleyhinize bir şey değildir.
- Kendi gelirinizin olmaması yolun önünü kapatmaz. Koşullara göre nafaka istenebilir, evlilik içinde edinilen mallar yönünden de hak doğabilir.
- Ayrılmak her şeyi kaybetmek demek değildir. Evden ayrılmanın sonucu, sebebine ve şartlara göre değişir; tek başına hak kaybı sayılmaz.
- Yaşadıklarınız anlatılabilir ve dinlenir. Ne kadar küçük görünürse görünsün, sizi yoran şey önemlidir ve ciddiye alınır.
Şimdi yapılacak 3 şey
- Anlatın. Güvendiğiniz biri varsa ona, yoksa bir deftere. Yaşadığınızı kelimelere dökmek, ağırlığı biraz hafifletir ve kararı sağlamlaştırır. Acele etmenize gerek yok; kararın hızı sizin.
- Kayıtlarınızı koruyun. Mesajlar, fotoğraflar, doktor ya da hastane raporları, ev dışında güvendiğiniz bir yerde dursun. Bu, sizi savunmak için değil, kendinizi güvende hissetmek içindir.
- Güvenliğinizi geciktirmeyin. Kendinizi ya da çocuğunuzu tehlikede hissediyorsanız hemen 112'yi arayın. Karar bekleyebilir, güvenlik beklemez. Aşağıda nasıl korunabileceğinizi anlattık.
Kendinizi güvende hissetmeniz için
Güvende olmak, boşanma kararından da önce gelir. Bunun için dava açmış olmanız gerekmez; evli olmanız bile şart değildir.
- Koruma kararı almak mümkündür. Şiddet gördüyseniz ya da şiddet göreceğinizden korkuyorsanız, koruma kararı için başvurabilirsiniz. Başvuru için karakola ya da jandarmaya, aile mahkemesine, savcılığa ya da şiddet önleme merkezlerine (ŞÖNİM) gidebilirsiniz. Alo 183 hattı da yönlendirme yapar. Başvuru için harç ya da masraf ödenmez; yaşadıklarınızı olduğu gibi anlatmanız yeterlidir.
- Acil durumlarda uzaklaştırma kısa sürede verilebilir. Tehlike varsa kolluk, eşin sizden uzaklaştırılmasına anında karar verebilir; bu karar kısa sürede hâkim tarafından da değerlendirilir. Yani gece yarısı yaşadığınız bir korku sabaha kadar beklemek zorunda değildir.
- Kararda neler olabilir? Eşin evden uzaklaştırılması, sizin ve çocuklarınızın evine, işyerinize ve okula yaklaşmasının yasaklanması, sizi aramasının ve mesaj atmasının yasaklanması, silahı varsa teslim edilmesi gibi tedbirler verilebilir. Gerekirse sizin ve çocuklarınızın güvenli bir yerde barınmasına destek sağlanabilir.
- Şiddetin kesin ispatı aranmaz. Koruma kararı, şiddet tehlikesine karşı verilir. Tüm delilleri toplamadan da başvurabilirsiniz.
- Karara uyulmazsa. Karar, eşe de tebliğ edilir ve uyulmaması hâlinde yaptırım uygulanır. Karara aykırı bir davranış görürseniz hemen kolluğa haber verin.
- KADES'i telefonunuza şimdiden yükleyin. Kadın Destek Uygulaması (KADES), Emniyet'in uygulamasıdır; yalnızca Google Play veya App Store'dan indirin. T.C. kimlik numaranızla kayıt olup size gelen aktivasyon koduyla açılır. Tehlike anında tek tuşla konumunuzla birlikte polise ulaşırsınız. Yüklemek için tehlikede olmanız gerekmez; önceden hazır olmak içindir. Belki hiç kullanmazsınız, ama telefonunuzda olması içinizi rahatlatır.
Acil durumda 112; sorularınız ve yönlendirme için ALO 183 hattını arayabilirsiniz.
Ne olur?
Sonuç dosyaya göre değişir; kimseye kesin bir şey söylenemez. Bazı çiftler anlaşarak, bazıları dava yoluyla ayrılır. Boşanma davaları sadece hukuki değil, duygusal süreçlerdir; zor günler de olur, hafifleyen günler de. Bu süreci tek başınıza yürütmeniz gerekmez: dosyayı hukuki olarak bir avukat yürütür, sizin işiniz kendi hikâyenizi olduğu gibi anlatmaktır.
Özel durumlar
- Şiddet, tehdit ya da korkutma varsa bu ayrı bir koruma konusudur; hukuk bunu boşanmadan bağımsız olarak da ele alır.
- Çocuğunuz küçükse bakım düzeni, çocuğun alışkın olduğu ev ve rutin dikkate alınır.
- Maddi olarak eşinize bağımlıysanız bu, kararınızı geçersiz kılmaz; başlangıçta ihtiyaç duyduğunuz destekler de gündeme gelebilir.
- Ailenizin desteği yoksa yalnız yürümek zorunda olduğunuz anlamına gelmez; birçok kadın bu yola önce yalnız başlar, yol boyunca destek bulur.
Bu yolda atılan her adım, kendinize verdiğiniz bir söz gibidir. Kendinize iyi davranın.
Her dosya farklıdır.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki görüş değildir.