Düşündüğünüzden fazla hakkınız olabilir. Bir kısmı, çalışma süresi bir yıl dolmasa da doğar.
Sık duyulan sözler
- "Ekmek verdim, iş verdim, aş verdim." Ekmeği veren değil, kazanan yer. Siz patronun ekmeğini değil, kendi emeğinizin ekmeğini yediniz. Çalışmanızın karşılığını istemek ihanet değil, haktır. Hakkınızı vermeyen kişi, siz istemedikçe başkalarının da hakkını yemeye devam eder; hakkınızı aramak, aynı yerde çalışan ve sonradan gelenler için de önemlidir.
- "Yıl dolmadı, hiçbir şey alamazsın." Kıdem tazminatı için süre aranır; ama ödenmemiş maaş, fazla mesai ve hafta tatili alacakları süre dolmasa da doğar.
- "Giriş çıkışını yaptık, kesinti oldu, hakkın yok." Sigorta girişi ve çıkışı tekrar tekrar yapılmış olsa bile, fiilen çalıştığınız süreler gösterilebilir.
- "Başka şubede, başka şirkette çalıştırdık." Aynı kişinin farklı şubelerinde ya da şirketlerinde çalışmış olmak, çalışma sürenizin birleşmesine engel olmayabilir.
- "Şirket devredildi, kapandı, sana ödeme yok." Devir ya da kapanış, işçinin haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- "İmzaladın, artık bitti." İmza, her durumda haklardan vazgeçmek anlamına gelmez.
Şimdi yapılacak 3 şey
- Kâğıtları saklayın. İstifa dilekçesi ya da "ayrılış" kâğıdı imzalattılarsa fotoğrafını çekin. Yeni bir kâğıt uzatılırsa okumadan imzalamayın.
- Kayıtları toplayın. Maaş dekontları, mesajlar, çalışma saatlerini gösteren notlar, tanık olabilecek kişiler. e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünüze bakın: çalıştığınız günler ve kazancınız doğru yazılı mı?
- Çıkış tarihini not edin. Hak arama sürelerinin çoğu işten çıkış tarihinden başlar. Beklemek, hakkın kaybına yol açabilir.
Ne olur?
Sonuç dosyaya göre değişir; kimseye kesin sonuç söylenemez. Dava açılmadan önce arabuluculuk aşaması vardır ve birçok dosya orada çözülür; çözülmezse dava yolu açıktır. Bu süreci tek başına yürütmeniz gerekmez: dosyayı hukuki olarak bir avukat yürütür, sizin işiniz belgeleri toplamaktır.
Özel durumlar
- Sigortasız ya da eksik gün bildirilerek çalıştırıldıysanız bu ayrı bir haktır; çalışmanızı gösteren her kayıt işe yarar.
- İş kazası, hamilelik ya da hastalık sırasında çıkarıldıysanız bunu belgeyle not edin.
- Asgari ücretin altında ya da eksik ödemeyle çalıştıysanız farkı isteme hakkınız olabilir.
Her dosya farklıdır.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki görüş değildir.