Maýa goýum arkaly raýatlyk kanunda düzgünleşdirilen, düzgünleri belli ýoldur. Bu ýolda kynçylyk köplenç ýoluň özünden däl, ony düşündirýänlerden çykýar. Başlamazdan öň birnäçe zada seretmek soňra bolup biläýjek ýitgileriň köpüsiniň öňüni alýar.
Başlamazdan öň 3 zat
- Şertleri resmi çeşmeden okaň. Maýa goýumyň görnüşi, möçberi we näçe wagt saklanmalydygy kanunçylykda kesgitlenýär we üýtgäp biler. «Kepillik» ýa-da «ygtybarly netije» diýen ýalňyş aýdýar: maýa goýum raýatlygy awtomatiki getirmeýär, ýüz tutma aýratyn bahalandyrylýar.
- Pulňyzy kime we nirä töleýändigiňize seredyň. Emläk resminamasy (tapu) siziň adyňyza berilýärmi? Töleg geleşigiň tarapy bolan edara ýa-da siziň adyňyza açylan hasaba gidýärmi? Adamyň şahsy hasabyna ýa-da nagt berlen pulu yzyna almak kyn. Her töleg üçin kwitansiýany we resminamalary saklaň.
- Ygtyýary ýazmaça beriň we kime berýändigiňizi barlaň. Ynanç haty notariusda, düşünýän dilinizde (kasamly terjimeçi bilen) düzülýär we wekiliň şahsyýeti bilen ygtyýary ýazylýar. Aklawçylygy aklawçylar kollegiýasynyň ýazgylaryndan barlap bolýar.
Kim näme edip biler?
Resmi edaralarda başga birine wekilçilikde hukuk işlerini ýöretmek we munuň üçin ynanç haty almak aklawçylyk hünärine degişlidir. Özüni araçy, maslahatçy ýa-da iş yzarlaýjy diýip tanadýanlaryň bu işde sizi wekilçilik etmäge ygtyýary ýok; olar resminamany özleri ýöredip bilmeýär, iň köp edip biljek zatlary sizi ugrukdyrmakdyr. Şonuň üçin ynanç haty bermezden öň garşyňyzdaky adamyň aklawçydygyny barlaň.
Proses nähili geçýär?
Maýa goýum etmek, soň onuň şertlere gabat gelýändigini resminamalaşdyrmak, raýatlyk üçin ýüz tutmak we ýüz tutmanyň bahalandyrylmagy. Her tapgyryň öz resminamalary bar. Aýaly ýa-da äri we 18 ýaşdan kiçi çagalar şol bir ýüz tutma goşulyp bilner.
Aýratyn ýagdaýlar
- Ozal kimdir birine pul beren bolsaňyz we iş ýöremedik bolsa, kwitansiýalary, hatlary we şertnamany saklaň. Bu aýratyn hukuk ýoludyr we resminamalar bilen güýçlenýär.
- Ozal ýüz tutulan ýa-da ret edilen bolsa, ret kararyny we senesini ýazyp goýuň.
- Geçmişde ýaşamaga ygtyýarnama, girmek gadaganlygy ýa-da kowulmak ýazgysy bar bolsa, muny başdan aýdyň; ol ýüz tutma täsir edip biler.
- Emläk arkaly ýöreýän bolsaňyz, baha beriş hasabatyny we tapudaky belligi öz gözüňiz bilen görüň.
- Baha beriş hakyky bahany görkezmeli. Ýokary bahalandyrma ýa-da hakyky däl geleşikler arkaly alnan raýatlyk soň ýatyrylyp bilner.
Her iş aýratyn.
Bu tekst umumy maglumatdyr, hukuk maslahaty däldir.